W poniedziałek 16 listopada na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach odbył się Śląski Kompas Przyszłości, spotkanie poświęcone roli młodych ludzi w dzisiejszym świecie. Wydarzenie organizowaliśmy we współpracy Kolegium Dydaktyki Ogólnouniwersyteckiej UŚ w ramach projektu COMPASS.
Punktem wyjścia dla naszego spotkania byli młodzi ludzie ze Śląska. Jakie stoją przed nimi szanse i wyzwania? O czym dziś marzą, czym się interesują, jakie mają plany? Jak mogą włączać się w procesy decyzyjne i działać obywatelsko? I wreszcie: co muszą zrobić starsze pokolenia, żeby z jednej strony zrobić im na to przestrzeń, a z drugiej umieć z ich głosu skorzystać, by podejmować lepsze i skuteczniejsze decyzje?
Spotkanie otworzyły dr Katarzyna Sujkowska, prof. UŚ, dyrektorka Kolegium Dydaktyki Ogólnouniwersyteckiej, oraz Ewelina Górecka, dyrektorka Fundacji Schumana. Następnie Ewelina Górecka porozmawiała z Szymonem Witczakiem z Fundacji Wiedzy i Dialogu Społecznego Agere Aude, związanym także z Eurodeskiem Chorzów i Muzeum w Mikołowie, o roli młodych ludzi w kontekście zmian w regionie i w Europie.
Kolejnym punktem programu był panel ekspercki, który połączył bardzo różne perspektywy. Głos zabrali przedstawiciele nauki: dr hab. Magdalena Myśliwiec, prof. UŚ, dziekan Wydziału Nauk Społecznych i koordynatorka projektu T4E. Biznes reprezentowała dr Katarzyna Papież-Pawełczak, MBA, prezes zarządu spółki SPIN-US, która na co dzień pracuje z pomysłami biznesowymi młodych ludzi. Lokalne media reprezentował Sebastian Pypłacz ze Śląskiej Opinii i Bo Miasto. Nie zabrakło też samych studentów: Wiktor Włosek, student ISM i uczestnik projektu „Uczelnie Przyszłości“, opowiedział o tym, jak te kwestie wyglądają z jego perspektywy. Panel poprowadziła dr Marta Margiel, prof. UŚ.
Dzięki temu rozmowa była nie tylko wielogłosowa, ale też międzypokoleniowa: teoretycy spotkali się z praktykami, dziennikarze ze studentami i młodymi działaczami. Dyskusja wracała też do wyzwań regionu, przede wszystkim do zielonej transformacji i odchodzenia od gospodarki węglowej.
Te lokalne pytania wpisują się w szerszy kontekst, który jest osią całego projektu COMPASS: Kompas Konkurencyjności UE, czyli plan Komisji Europejskiej z początku 2025 roku, oparty na raporcie Maria Draghiego. Odpowiada na pytanie, jak Europa ma utrzymać swoją pozycję gospodarczą wobec Stanów Zjednoczonych i Chin, łącząc innowacje i dekarbonizację z bezpieczeństwem i prostszymi przepisami. To decyzje, które ukształtują świat, w jakim za kilka lat będą żyć i pracować dzisiejsi studenci.
W ramach Śląskiego Kompasu Przyszłości odbyły się także warsztaty foresightowe dla grupy studentów Uniwersytetu Śląskiego. Uczestnicy przez kilka godzin zastanawiali się nad tym, jak może wyglądać Europa w 2035 roku i na jakie zmiany warto przygotować się już dziś.
Punktem wyjścia były dwa pytania. Po pierwsze: jak bardzo zintegrowana będzie Unia Europejska? Po drugie: czy Europa postawi na deregulację i szybki wzrost, czy będzie konsekwentnie bronić wysokich standardów? Każde z nich dopuszcza dwie skrajne odpowiedzi, a ich zestawienie daje cztery możliwe kombinacje, czyli cztery scenariusze przyszłości. Takie podejście to tzw. matryca 2×2, jedno z najczęściej stosowanych narzędzi w pracy foresightowej.
Studenci podzielili się na grupy, a każda z nich zajęła się jednym ze scenariuszy. Zadanie polegało na opisaniu, jak w takiej Europie mogłoby wyglądać codzienne życie, praca i gospodarka za dekadę, gdyby właśnie ta kombinacja się ziściła.
Całość opierała się na metodzie foresightu. Samo słowo pochodzi z angielskiego i oznacza dalekowzroczność, czyli umiejętność patrzenia w przód. Jako metoda warsztatowa to ustrukturyzowany sposób myślenia o przyszłości: na podstawie wybranych czynników uczestnicy budują alternatywne scenariusze rozwoju danego miejsca lub problemu. Nie chodzi o przewidywanie, co na pewno się wydarzy, ale o lepsze przygotowanie się na różne możliwości i podejmowanie trafniejszych decyzji. Co ważne, sam proces tworzenia scenariuszy mówi też wiele o dzisiejszym świecie: o naszych wartościach, obawach i celach.
Poniżej galeria zdjęć z wydarzenia:















Projekt COMPASS
Wydarzenie było realizowane w ramach projektu COMPASS – międzynarodowej inicjatywy, której celem jest włączanie młodych Europejczyków w debatę o przyszłości Unii Europejskiej. Projekt angażuje uczestników w dialog z decydentami, ekspertami i przedstawicielami biznesu na tematy takie jak konkurencyjność UE, zarządzanie gospodarcze i strategiczna autonomia Europy.
Polska Fundacja im. Roberta Schumana jest partnerem projektu COMPASS, finansowanego ze środków programu Unii Europejskiej „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” (CERV). Konferencja Śląski Kompas Przyszłości została zorganizowana we współpracy z Kolegium Dydaktyki Ogólnouniwersyteckiej w Uniwersytecie Śląskim.
Warsztaty przeprowadził ekspert ze studia foresightowego Busola Trends.

